Landkunst aan de Zuiderwaterlinie — Het Bossche Broek

Landkunst aan de Zuiderwaterlinie 

Dit jaar organiseert het bkkc in samenwerking met Staatsbosbeheer, Brabants Landschap en Erfgoed Brabant opnieuw een tijdelijke Landkunst expositie op een bijzondere plaats aan de Zuiderwaterlinie. Ditmaal staat het zuidelijk deel van natuurgebied Het Bossche Broek centraal. Negen jonge kunstenaars maken speciaal voor deze locatie kunstwerken. Voor inspiratie putten ze uit de rijke geschiedenis van Het Bossche Broek en de Zuiderwaterlinie.

Laten we alvast een tipje van de sluier oplichten. De jonge Helvoirtse kunstenaar Martijn van Dalen werkt samen met IVN-leden en kinderen van asielzoekers aan een groot insectenhotel. Samen bouwen ze aan een nieuw huis voor de insecten in het gebied. Spelenderwijs leren kinderen de natuur én elkaars verhalen en culturen beter kennen. Een mooi voorbeeld van community art: een kunstproject waarbij mensen die normaal gesproken niet zo gauw met elkaar in contact komen, samen aan iets moois werken. Het insectenhotel is te bewonderen in de moestuin van de IVN-jongeren, vlak bij het Buitenlokaal van Brabants Landschap op landgoed Haanwijk.

Geschiedenis
De meeste mensen kennen de Nieuwe Hollandse Waterlinie of de Grebbelinie wel. Maar de Zuiderwaterlinie, die van Bergen op Zoom tot aan Grave loopt, is redelijk onbekend. En dat is onterecht: bij de Zuiderwaterlinie vind je namelijk een interessant onderdeel van de Brabantse geschiedenis.

Hoe dat zit? Welnu: langs de Zuiderwaterlinie liggen elf Brabantse vestingsteden. Denk bijvoorbeeld aan Heusden en Den Bosch, maar ook aan Klundert, Zevenbergen en Willemstad. In de verdediging van het economische hart van de Republiek der Verenigde Nederlanden – Holland – namen deze steden een cruciale strategische plaats in. Daarbij was in de verdedigingstactiek een belangrijke rol weggelegd voor de Zuiderwaterlinie. De gebieden rond de vestingsteden konden namelijk onder water worden gezet. Het water in deze zogenaamde inundatiegebieden stond dan net te laag om er doorheen te kunnen varen, maar te hoog om er te voet doorheen te waden. De Zuiderwaterlinie vormde zo een perfect verdedigingsmechanisme, zeker in combinatie met de bestaande defensieve infrastructuur van de vestingsteden.

Het Bossche Broek
In het dal van de Dommel en aan de zuidkant van de binnenstad van Den Bosch ligt een oud moerasgebied: Het Bossche Broek. Het gebied wordt een ‘broek’ genoemd vanwege opwellend grondwater (kwel), maar ook vanwege de Dommel die vroeger bijna ieder jaar overstroomde waardoor Het Bossche Broek blank stond. In Het Bossche Broek is het eigenlijk altijd nat, ook in periodes van weinig regen. Het zuidelijke gedeelte, waar dit jaar de Landkunst expositie plaatsvindt, is een iets hoger gelegen, droger en dus bewoonbaarder gebied. In het afwisselende landschap zijn sporen van bewoning gevonden uit de Middeleeuwen en zelfs de Romeinse tijd. Tegenwoordig kent het gebied wel heel bijzondere bewoners: dassen voelen zich thuis tussen de biologisch beheerde akkers. Ontdek het zelf tijdens een mooie wandeling of fietstocht!

Wanneer: 18 mei t/m 16 juli, van zonsopgang tot zonsondergang Waar: het zuidelijk deel van het Bossche Broek, Dooibroek en Haanwijk, ten zuiden van de A2

Deelnemende kunstenaars: Maud van den Beuken, Thom Brand, Lotte Dirks, Sil Krol, Manuel Marengo de Swaaf, Jolanda van Nuenen, Laura Schippers, Martijn van Dalen en Josua Wechsler

Wandel langs de kunstwerken
In het gedeelte van Het Bossche Broek ten zuiden van de A2 wordt een wandelroute uitgezet. Met deze route loop je langs de negen kunstwerken die de kunstenaars speciaal voor dit natuurgebied ontworpen hebben. De kunstenaars vertellen je het verhaal achter het kunstwerk. De wandelroute is gratis te downloaden in de app brabant vertelt.

Bezoek het atelier van Leon Adriaans
Als je toch in het gebied bent, breng dan ook een bezoek aan het atelier van de Bossche schilder Leon Adriaans (1944-2004). Maak wel even van tevoren een afspraak. Het atelier ligt net onder de A2 aan Sterrenbos 2 in Sint Michielsgestel.

Volg Landkunst via Facebook en Twitter.

[Foto: Kunstwerk ‘Green Grass Reality’ van Josua Wechsler.]